{"id":3247,"date":"2020-06-06T13:37:11","date_gmt":"2020-06-06T10:37:11","guid":{"rendered":"https:\/\/hansu.av.tr\/?p=3247"},"modified":"2020-10-03T13:09:50","modified_gmt":"2020-10-03T10:09:50","slug":"icc-hakem-kararlarinin-turkiyede-tanima-ve-tenfizi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hansu.av.tr\/tr\/icc-hakem-kararlarinin-turkiyede-tanima-ve-tenfizi\/","title":{"rendered":"Icc Hakem Kararlar\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de Tan\u0131ma ve Tenfizi"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t

1. Giri\u015f<\/strong><\/p>

Yabanc\u0131 bir \u00fclkede verilen mahkeme kararlar\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de etkili olabilmesi i\u00e7in ilgili karar\u0131n tan\u0131ma ve tenfizinin gerekti\u011fi gibi, yabanc\u0131 bir \u00fclkede verilen hakem kararlar\u0131n\u0131n da etkili olabilmesi i\u00e7in s\u00f6z konusu karar\u0131n tan\u0131nmas\u0131 veya tenfiz edilmesi gerekmektedir. Bu iki dava, her ne kadar ilgili yabanc\u0131 hakem karar\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de sonu\u00e7 do\u011furmas\u0131 i\u00e7in a\u00e7\u0131lan davalar olsa da sonu\u00e7lar\u0131 itibariyle birbirinden ayr\u0131lmaktad\u0131lar. Sonu\u00e7lar\u0131 itibariyle birbirinden ayr\u0131lan bu iki dava t\u00fcr\u00fcnden hangisinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fine karar verilmesi gereken noktada ise hakem karar\u0131n\u0131n niteli\u011fine bak\u0131lmas\u0131 gerekmektedir zira ilgili yabanc\u0131 hakem karar\u0131, icrailik vasf\u0131 i\u00e7eriyorsa tenfiz, i\u00e7ermiyorsa da tan\u0131ma davas\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 gerekmektedir.[1]<\/a> Neticede, tenfizine karar verilen yabanc\u0131 hakem karar\u0131 kesin h\u00fck\u00fcm do\u011furan, kesin delil te\u015fkil eden ve icra edilebilir bir karar haline gelirken tan\u0131ma davas\u0131 yabanc\u0131 hakem karar\u0131na icra edilebilirlik vasf\u0131 y\u00fcklememektedir. Bu kapsamda s\u00f6ylenilebilir ki tan\u0131ma davas\u0131, yabanc\u0131 hakem kararlar\u0131n\u0131n genellikle kesin delil veya kesin h\u00fck\u00fcm olarak kullan\u0131lmas\u0131 i\u00e7in a\u00e7\u0131lan bir davad\u0131r.<\/p>

T\u00fcrk hukuku, yabanc\u0131 hakem kararlar\u0131n\u0131n kesin h\u00fck\u00fcm do\u011furmas\u0131, kesin delil te\u015fkil etmesi ve icra edilebilir olmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan hem 5718 say\u0131l\u0131 Milletleraras\u0131 \u00d6zel Hukuk ve Usul Hukuku Hakk\u0131nda Kanun\u2019un 60-63. Maddeleri hem de taraf oldu\u011fu Yabanc\u0131 Hakem Kararlar\u0131n\u0131n Tan\u0131nmas\u0131 ve Tenfizi Hakk\u0131nda 1958 New York Konvansiyonu ile birlikte tan\u0131ma ve tenfiz a\u00e7\u0131s\u0131ndan kapsaml\u0131 d\u00fczenlemelere sahiptir.<\/p>

Bu kapsamda belirtilmelidir ki uluslararas\u0131 ticari tahkim hakem kurulu kararlar\u0131 ile yat\u0131r\u0131m uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131 ile ilgili hakem kararlar\u0131n\u0131n icra edilebilirlik vasf\u0131 kazanmalar\u0131na ili\u015fkin prosed\u00fcrler de farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermektedir. \u00d6rne\u011fin, T\u00fcrkiye\u2019nin de taraf oldu\u011fu Devletlerle Di\u011fer Devletlerin Vatanda\u015flar\u0131 Aras\u0131ndaki Yat\u0131r\u0131m Uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n\u0131n Tahkim Yoluyla \u00c7\u00f6z\u00fcm\u00fcne ili\u015fkin Konvansiyon (Convention on Settlement of Investment Disputes between States and Nationals of other States – ICSID) yabanc\u0131 hakem kararlar\u0131n\u0131n tenfizine ili\u015fkin \u00f6zel bir sistem \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Buna g\u00f6re, ICSID Tahkim Merkezi taraf\u0131ndan neticelendirilen tahkim uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131 sonucunda ortaya \u00e7\u0131kan hakem kararlar\u0131, ICSID Konvansiyonu\u2019nun 54. Maddesine g\u00f6re New York Konvansiyonu\u2019ndan ayr\u0131lmakta olup ortaya \u00e7\u0131kan hakem karar\u0131 her akit devlet i\u00e7in herhangi bir i\u015fleme gerek kalmaks\u0131z\u0131n ba\u011flay\u0131c\u0131, nihai ve icra edilebilirdir.<\/p>

2 ICC Hakem Kararlar\u0131n\u0131n Tan\u0131ma ve Tenfizi<\/strong><\/p>

Milletleraras\u0131 Ticaret Odas\u0131 (International Chamber of Commerce \u2013 ICC) Tahkim Kurallar\u0131 uyar\u0131nca, uyu\u015fmazl\u0131k neticesinde olu\u015fturulan hakem karar\u0131 hakemlerce imzalanmadan \u00f6nce hakem heyeti taraf\u0131ndan karar\u0131n \u015feklen onaylanmas\u0131 i\u00e7in ICC Milletleraras\u0131 Tahkim Mahkemesi\u2019ne (ICC International Court of Arbitration) sunulmal\u0131d\u0131r. Mahkemece onaylanmayan hakem kararlar\u0131n\u0131n taraflara g\u00f6nderilmesi, tebli\u011f edilmesi ise m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Ek olarak bu mahkeme, karar\u0131n esas\u0131na dokunmaks\u0131z\u0131n karar \u00fczerinde d\u00fczeltmeler yapma hakk\u0131na da haizdir. \u015eekil a\u00e7\u0131s\u0131ndan onaylama i\u015flemi yap\u0131ld\u0131ktan sonra ise ilgili hakem karar\u0131, ICC Milletleraras\u0131 Tahkim Mahkemesi Sekreterli\u011fi\u2019ne (Secretariat of the ICC International Court of Arbitration) verilmelidir zira onaylanan hakem karar\u0131n\u0131n imzal\u0131 n\u00fcshalar\u0131n\u0131 taraflara tebli\u011f etmek, Sekreterya\u2019n\u0131n g\u00f6revidir. \u0130lgili yabanc\u0131 hakem karar\u0131n\u0131n taraflara tebli\u011f edilmesi ile birlikte de karar, ba\u011flay\u0131c\u0131l\u0131k kazan\u0131r. Bu kapsamda ICC Tahkim Kurallar\u0131 m. 28\u2019e g\u00f6re taraflar, hakem karar\u0131n\u0131 gecikmeksizin yerine getirme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc alt\u0131ndad\u0131rlar ancak, kararda bir maddi hata bulundu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnen taraf\u0131n 30 g\u00fcnl\u00fck s\u00fcre i\u00e7erisinde Sekreterya\u2019ya ba\u015fvurma imkan\u0131 da bulunmaktad\u0131r.<\/p>

ICC Hakem karar\u0131 her ne kadar taraflara tebli\u011f edilmesi ile birlikte ba\u011flay\u0131c\u0131l\u0131k kazansa da karar\u0131n icra edilece\u011fi \u00fclkenin hukuku bak\u0131m\u0131ndan, ilgili \u00fclkenin mahkemesine tevdi edilme veya tan\u0131nmas\u0131 ya da tenfizi i\u00e7in dava a\u00e7\u0131lma \u015fartlar\u0131 bulunmas\u0131 olas\u0131d\u0131r. Elbette bu \u015fartlar, ulusal hukuklar\u0131n getirdi\u011fi \u015fartlar olmalar\u0131 sebebiyle de ICC Tahkim Kurallar\u0131\u2019nda yer almamakta oldu\u011fundan hakem kararlar\u0131n\u0131n icras\u0131 i\u00e7in karar\u0131n icra edilece\u011fi \u00fclkenin hukuku \u00f6nem arz etmektedir. Bu kapsamda bir ICC Hakem karar\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de icra edilebilir olmas\u0131, kesin h\u00fck\u00fcm olu\u015fturmas\u0131 ve kesin delil te\u015fkil etmesi de ilgili karar\u0131n yerel mahkemelerce tan\u0131nmas\u0131 veya tenfizi \u015fart\u0131na ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>

T\u00fcrkiye\u2019de uygulama alan\u0131 bulacak bir ICC Hakem karar\u0131n\u0131n tenfizi i\u00e7in New York Konvansiyonu\u2019na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, tenfiz devletinin usul hukukuna at\u0131fta bulunuldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu kapsamda T\u00fcrk Hukuku a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131lmas\u0131 gereken kanun da elbette 5718 say\u0131l\u0131 M\u00d6HUK olacakt\u0131r. Bu kapsamda 5718 say\u0131l\u0131 M\u00d6HUK\u2019da yer alan h\u00fck\u00fcmlerin k\u0131yasen New York Konvansiyonu\u2019na tabi kararlar\u0131n tenfizinde uygulanaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. T\u00fcrkiye\u2019de bu kapsamda bir tenfiz, taraflarca yaz\u0131l\u0131 olan kararla\u015ft\u0131r\u0131lan yer asliye mahkemesinden istenmektedir. \u015eayet taraflar aras\u0131nda b\u00f6yle bir anla\u015fma bulunmuyor ise de M\u00d6HUK m. 60 uyar\u0131nca aleyhine karar verilen taraf\u0131n T\u00fcrkiye\u2019deki yerle\u015fim yeri, yoksa bulundu\u011fu yer, bu da yoksa icraya konu te\u015fkil edebilecek mallar\u0131n bulundu\u011fu yer mahkemesi yetkili say\u0131l\u0131r. Tenfiz isteme usul\u00fc de yine M\u00d6HUK m. 61\u2019de d\u00fczenlenmi\u015ftir. Buna g\u00f6re; \u201cYabanc\u0131 bir hakem karar\u0131n\u0131n\u00a0tenfizini\u00a0isteyen taraf, dilek\u00e7esine a\u015fa\u011f\u0131da yaz\u0131l\u0131 belgeleri, kar\u015f\u0131 taraf\u0131n say\u0131s\u0131 kadar \u00f6rnekleriyle birlikte ekler:<\/em><\/p>

  1. a) Tahkim s\u00f6zle\u015fmesi veya \u015fart\u0131n\u0131n, asl\u0131 yahut usul\u00fcne g\u00f6re onanm\u0131\u015f \u00f6rne\u011fi.<\/em><\/li>
  2. b) Hakem karar\u0131n\u0131n usulen kesinle\u015fmi\u015f ve icra kabiliyeti kazanm\u0131\u015f veya taraflar i\u00e7in ba\u011flay\u0131c\u0131l\u0131k kazanm\u0131\u015f asl\u0131 veya usul\u00fcne g\u00f6re onanm\u0131\u015f \u00f6rne\u011fi.<\/em><\/li>
  3. c) (a) ve (b) bentlerinde say\u0131lan belgelerin terc\u00fcme edilmi\u015f ve usulen onanm\u0131\u015f \u00f6rnekleri.\u201d<\/em><\/li><\/ol>

    \u0130lgili belgelerin mahkemeye sunulmas\u0131 ile birlikte, dava dilek\u00e7esi ve ekler kar\u015f\u0131 tarafa tebli\u011f edilir ve duru\u015fma g\u00fcn\u00fc verilir. S\u00f6z konusu dava, basit yarg\u0131lama usul\u00fcne tabidir.<\/p>

    Yabanc\u0131 hakem karar\u0131n\u0131n tenfizinin \u015fartlar\u0131, elbette tan\u0131ma i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Ancak, tan\u0131man\u0131n yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in tenfiz i\u015fleminde oldu\u011fu gibi m\u00fcstakil bir dava a\u00e7\u0131lmas\u0131 zorunlulu\u011fu bulunmamaktad\u0131r. Elbette tan\u0131ma i\u00e7in de dava a\u00e7\u0131lmas\u0131 ihtimali vard\u0131r fakat uygulamada taraflar, mevcut bir dava i\u00e7erisinde tan\u0131nma talep etmektedirler. Yukar\u0131da da belirtildi\u011fi gibi tan\u0131ma, yabanc\u0131 hakem karar\u0131na icra edilebilirlik vasf\u0131 ise y\u00fcklememekte; sadece karara kesin h\u00fck\u00fcm ve kesin delil niteli\u011fi kazand\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>

    3. Sonu\u00e7<\/strong><\/p>

    Uluslararas\u0131 tahkim, uluslararas\u0131 nitelik ta\u015f\u0131yan s\u00f6zle\u015fmelerden \u00e7\u0131kan uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde bir numaral\u0131 alternatif uyu\u015fmazl\u0131k \u00e7\u00f6z\u00fcm yoludur. Bu \u00e7\u00f6z\u00fcm yolunun i\u015fleyebilmesi, elbette ortaya \u00e7\u0131kan hakem kararlar\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde icra edilebilmesine ve h\u00fck\u00fcm olu\u015fturabilmesine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Zira s\u00f6z konusu kararlar\u0131n h\u00fck\u00fcm ifade etmemesi veya icra edilememesi, sistemi anlams\u0131z k\u0131lacakt\u0131r. Uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc ICC Tahkimine g\u00f6re hakem heyetlerine b\u0131rakan taraflar da kendileri a\u00e7\u0131s\u0131ndan ba\u011flay\u0131c\u0131 olan bu kararlar\u0131n h\u00fck\u00fcm do\u011furaca\u011f\u0131 \u00fclkelerde tan\u0131nmas\u0131n\u0131 veya tenfiz edilmesini sa\u011flamakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcrler. Bu kapsamda karar\u0131n h\u00fck\u00fcm do\u011furaca\u011f\u0131 \u00fclkelerin ulusal hukuklar\u0131 \u00f6nem arz etmekte olup, T\u00fcrkiye\u2019de icra edilecek veya h\u00fck\u00fcm do\u011furacak bir ICC Tahkimi hakem karar\u0131 i\u00e7in ilgili karar\u0131n tan\u0131nmas\u0131 veya tenfiz edilmesi zorunludur. Aksi takdirde s\u00f6z konusu hakem karar\u0131 her ne kadar taraflar\u0131 ba\u011flayacak olsa da, ulusal hukuk bak\u0131m\u0131ndan icra edilebilir olmayacak, kesin delil veya kesin h\u00fck\u00fcm te\u015fkil etmeyecektir.<\/p>

    —-<\/p>

    Daha fazla bilgi ve sorular\u0131n\u0131z i\u00e7in:<\/p>

    www.hansu.av.tr\u00a0|\u00a0+90 216 464 12 12<\/p>

    -\u00a9 Hansu Avukatl\u0131k B\u00fcrosu<\/p>

    -Hansu Hukuk B\u00fcrosu Yerli ve Yabanc\u0131 m\u00fcvekkillerine \u00f6zellikle gayrimenkul, \u015firketler, vergi, enerji ve fikri m\u00fclkiyet hukuku alan\u0131nda hizmet veren bir avukatl\u0131k b\u00fcrosudur. Bu b\u00fclten T\u00fcrkiye\u2019 de hukuk alan\u0131ndaki geli\u015fmeleri payla\u015fmak amac\u0131yla haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00fclten hukuki bir g\u00f6r\u00fc\u015f veya y\u00f6nlendirme olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmemelidir. \u00d6zel sorular ve sorunlar bak\u0131m\u0131ndan hukuki dan\u0131\u015fman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>

    [1]<\/a> http:\/\/www.ankarabarosu.org.tr\/siteler\/ankarabarosu\/tekmakale\/2009-1\/5.pdf<\/a><\/p>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    1. Giri\u015f Yabanc\u0131 bir \u00fclkede verilen mahkeme kararlar\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de etkili olabilmesi i\u00e7in ilgili karar\u0131n tan\u0131ma ve tenfizinin gerekti\u011fi gibi, yabanc\u0131 bir \u00fclkede verilen hakem kararlar\u0131n\u0131n da etkili olabilmesi i\u00e7in s\u00f6z konusu karar\u0131n tan\u0131nmas\u0131 veya tenfiz edilmesi gerekmektedir. Bu iki dava, her ne kadar ilgili yabanc\u0131 hakem karar\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de sonu\u00e7 do\u011furmas\u0131 i\u00e7in a\u00e7\u0131lan davalar olsa da…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4917,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[26,27],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hansu.av.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3247"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hansu.av.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hansu.av.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hansu.av.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hansu.av.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3247"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/hansu.av.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3247\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6435,"href":"https:\/\/hansu.av.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3247\/revisions\/6435"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hansu.av.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4917"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hansu.av.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3247"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hansu.av.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3247"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hansu.av.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3247"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}