{"id":3328,"date":"2020-06-09T00:52:04","date_gmt":"2020-06-08T21:52:04","guid":{"rendered":"https:\/\/hansu.av.tr\/?p=3328"},"modified":"2020-07-01T12:59:07","modified_gmt":"2020-07-01T09:59:07","slug":"yabanci-mahkeme-kararlarinin-tanima-ve-tenfizi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hansu.av.tr\/tr\/yabanci-mahkeme-kararlarinin-tanima-ve-tenfizi\/","title":{"rendered":"Yabanc\u0131 Mahkeme Kararlar\u0131n\u0131n Tan\u0131nma ve Tenfizi"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
Mahkeme kararlar\u0131 kural olarak sadece verildikleri \u00fclkede h\u00fck\u00fcm ve sonu\u00e7 do\u011fururlar. Yabanc\u0131 bir \u00fclkede verilmi\u015f olan mahkeme karar\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de h\u00fck\u00fcm ifade edebilmesi ve uygulanabilmesi i\u00e7in bu karar\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de tan\u0131nmas\u0131 ve tenfizi gerekmektedir. T\u00fcrk\u00a0 hukukunda\u00a0 tan\u0131ma ve tenfiz i\u00e7in aranan \u015fartlar 5718 say\u0131l\u0131 Milletleraras\u0131 \u00d6zel Hukuk ve Usul Hukuku Hakk\u0131nda Kanunun (\u201cM\u00d6HUK\u201d) 50-59. maddeleri aras\u0131nda d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/span><\/div>

Tan\u0131ma kavram olarak, yabanc\u0131 bir \u00fclke mahkemesi taraf\u0131ndan verilmi\u015f bir karar\u0131n, T\u00fcrk\u00a0 mahkemelerinde \u201ckesin h\u00fck\u00fcm\u201d olarak tan\u0131nmas\u0131d\u0131r. Tan\u0131nan yabanc\u0131 mahkeme kararlar\u0131 T\u00fcrk hukukunda kesin h\u00fck\u00fcm ve kesin delil olmak \u00fczere iki ayr\u0131 etkiye sahip olur. Bu do\u011frultuda, tan\u0131ma ile yabanc\u0131 \u00fclkede verilen karar T\u00fcrk mahkemelerinde verilmi\u015f gibi h\u00fck\u00fcm ve sonu\u00e7 do\u011furur.<\/span><\/p>

Tenfiz ise, yabanc\u0131 bir \u00fclke mahkemesi taraf\u0131ndan verilmi\u015f ve kesinle\u015fmi\u015f olan karar\u0131n, T\u00fcrkiye\u2019de icras\u0131n\u0131n temin edilebilmesine yarayan usule denir. Mahkeme kararlar\u0131n\u0131n verildikleri \u00fclke d\u0131\u015f\u0131nda icra kabiliyetine sahip olabilmeleri i\u00e7in mutlaka tenfiz davas\u0131 denilen ikinci bir davaya gerek vard\u0131r ve bu davalarla do\u011frudan icralar\u0131 sa\u011flan\u0131r.<\/span><\/p>

A.\u00a0\u00a0 <\/span><\/span><\/b>Tan\u0131ma ve Tenfiz i\u00e7in \u015eartlar<\/span><\/b><\/p>

M\u00d6HUK madde 50\/1 uyar\u0131nca, yabanc\u0131 mahkemelerden hukuk davalar\u0131na ili\u015fkin olarak verilmi\u015f ve o devlet kanunlar\u0131na g\u00f6re kesinle\u015fmi\u015f bulunan ilamlar\u0131n T\u00fcrkiye’de icra olunabilmesi yetkili T\u00fcrk mahkemesi taraf\u0131ndan tenfiz karar\u0131 verilmesine ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>

Yabanc\u0131 mahkeme kararlar\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131 ve tenfizine ili\u015fkin ilk \u015fart, karar\u0131n bir mahkeme\u00a0 taraf\u0131ndan verilmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Burada\u00a0 \u00f6nemli\u00a0 olan\u00a0 husus\u00a0 karar\u0131\u00a0 veren yabanc\u0131 makam\u0131n mahkeme fonksiyonuna sahip olmas\u0131 ve yarg\u0131lamada tarafs\u0131z ve ba\u011f\u0131ms\u0131z hareket edebilmi\u015f\u00a0 olmas\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>

Di\u011fer bir husus ise, yabanc\u0131 mahkeme karar\u0131n\u0131n hukuk davalar\u0131na ili\u015fkin olmas\u0131 \u015fart\u0131d\u0131r. Bu ba\u011flamda, karar\u0131n hukuk mahkemelerinden verilmesi \u015fart olmay\u0131p, verilen karar\u0131n \u00f6zel\u00a0 hukuk ili\u015fkilerinden do\u011fan bir ihtilaf\u0131 \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in verilmi\u015f olmas\u0131 yeterlidir. Taraflar\u0131n, \u00f6zel hukuk ki\u015fisi veya kamu kurumu olmas\u0131 da fark etmez.<\/span><\/p>

Yabanc\u0131 mahkemelerce verilen kararlar\u0131n T\u00fcrk mahkemelerince tan\u0131nmas\u0131na veya tenfizine\u00a0 karar verilebilmesi i\u00e7in gereken \u015fartlardan di\u011fer birisi de tan\u0131ma veya tenfize konu olacak yabanc\u0131 mahkeme karar\u0131n\u0131n kesinle\u015fmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Karar\u0131n kesinle\u015fip kesinle\u015fmedi\u011fini ise karar\u0131n verildi\u011fi yer hukukuna g\u00f6re tespit etmek gerekir.<\/span><\/p>

B.\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span><\/span><\/b>Tan\u0131ma ve Tenfizin Esasa \u0130li\u015fkin \u015eartlar\u0131<\/span><\/b><\/p>

M\u00d6HUK madde 54, yabanc\u0131 mahkeme kararlar\u0131n\u0131n T\u00fcrk hukukunca tan\u0131nmas\u0131 veya tenfiz edilebilmesi i\u00e7in esasa ili\u015fkin d\u00f6rt \u015fart belirlemi\u015ftir. Bunlardan sadece m\u00fctekabiliyet \u015fart\u0131\u00a0 tan\u0131ma bak\u0131m\u0131ndan aranmamakta olup di\u011fer \u00fc\u00e7 \u015fart ise hem tan\u0131ma hem tenfiz i\u00e7in ge\u00e7erlidir (madde 58\/1 M\u00d6HUK).<\/span><\/p>

I.\u00a0\u00a0<\/span><\/span>\u0130lam\u0131n Verildi\u011fi Devlet ile T\u00fcrkiye Aras\u0131nda M\u00fctekabiliyetin Bulunmas\u0131<\/span><\/p>

M\u00d6HUK madde 54\/1 a bendi uyar\u0131nca, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti ile ilam\u0131n verildi\u011fi devlet aras\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131l\u0131k esas\u0131na dayanan bir anla\u015fma yahut o devlette T\u00fcrk mahkemelerinden verilmi\u015f ilamlar\u0131n tenfizini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan bir kanun h\u00fckm\u00fcn\u00fcn veya fiili uygulaman\u0131n bulunmas\u0131 gerekmektedir. Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131l\u0131k akdi, kanuni veya fiili olabilmektedir.<\/span><\/p>

II.\u00a0<\/span><\/span>\u0130lam\u0131n, T\u00fcrk Mahkemelerinin M\u00fcnhas\u0131r Yetkisine Girmeyen Bir\u00a0 Konuda\u00a0 Verilmi\u015f Olmas\u0131 veya Daval\u0131n\u0131n \u0130tiraz Etmesi \u015eart\u0131yla \u0130lam\u0131n, Dava\u00a0 Konusu veya Taraflara Ger\u00e7ek Bir \u0130li\u015fkisi Bulunmad\u0131\u011f\u0131 Halde Kendisine Yetki Tan\u0131yan Bir Devlet Mahkemesince Verilmemi\u015f Olmas\u0131<\/span><\/p>

T\u00fcrk mahkemesinin m\u00fcnhas\u0131ran yetkili oldu\u011fu konularda yabanc\u0131 mahkeme karar\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131 veya tenfizi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. T\u00fcrk hukukunda kamu d\u00fczenine ili\u015fkin yetki\u00a0 kurallar\u0131ndan baz\u0131lar\u0131 m\u00fcnhas\u0131r yetki h\u00fckm\u00fcd\u00fcr. \u00d6rne\u011fin, HMK madde 12\u2019de d\u00fczenlenen ta\u015f\u0131nmazlar\u0131n ayn\u0131na ili\u015fkin davalara dair yetki kural\u0131n\u0131n m\u00fcnhas\u0131r nitelikte oldu\u011fu kabul\u00a0 edilmektedir. Bu sebeple yabanc\u0131 mahkemelerin T\u00fcrkiye\u2019deki gayrimenkullara ili\u015fkin kararlar\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131 s\u00f6z konusu olamaz.<\/span><\/p>

III.\u00a0<\/span><\/span>H\u00fckm\u00fcn Kamu D\u00fczenine A\u00e7\u0131k\u00e7a Ayk\u0131r\u0131 Bulunmamas\u0131<\/span><\/p>

Kamu\u00a0 d\u00fczenine ayk\u0131r\u0131l\u0131k yabanc\u0131 mahkeme karar\u0131n\u0131n T\u00fcrk mahkemeleri \u00f6n\u00fcnde tan\u0131ma ve tenfizini engeller.<\/span><\/p>

Tan\u0131ma ve tenfiz davalar\u0131nda, yabanc\u0131 bir karar\u0131n T\u00fcrk kamu d\u00fczenine a\u00e7\u0131k\u00e7a ayk\u0131r\u0131 say\u0131labilmesi i\u00e7in, kararda yer alan h\u00fck\u00fcm f\u0131kras\u0131n\u0131n T\u00fcrk Hukukunun temel de\u011ferlerine, T\u00fcrk toplumunun genel adap ve ahlak anlay\u0131\u015f\u0131na, Anayasa\u2019da yer alan temel hak ve\u00a0 \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere, hukuk sisteminin temel ilkelerine ayk\u0131r\u0131 olmas\u0131 gerekir. Bu ba\u011flamda, yabanc\u0131 bir karar\u0131n T\u00fcrk kamu d\u00fczenine ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 incelenirken maddi hukukun yan\u0131 s\u0131ra, usul hukukuna hakim olan temel ilke ve prensiplere ayk\u0131r\u0131l\u0131k olup olmad\u0131\u011f\u0131 da bu kapsamda dikkate al\u0131n\u0131r. Bu kontrol hakim taraf\u0131ndan re\u2019sen yap\u0131lacakt\u0131r.<\/span><\/p>

IV.\u00a0<\/span><\/span>Karar\u0131n Daval\u0131n\u0131n Savunma Haklar\u0131na Uygun Davran\u0131larak Verilmi\u015f Olmas\u0131<\/span><\/p>

O yer kanunlar\u0131 uyar\u0131nca, kendisine kar\u015f\u0131 tenfiz istenen ki\u015finin h\u00fckm\u00fc veren mahkemeye usul\u00fcne uygun bir \u015fekilde \u00e7a\u011fr\u0131lmam\u0131\u015f veya o mahkemede temsil edilmemi\u015f yahut bu kanunlara ayk\u0131r\u0131 bir \u015fekilde g\u0131yab\u0131nda veya yoklu\u011funda h\u00fck\u00fcm verilmi\u015f ve bu ki\u015finin bu hususlardan birine dayanarak tenfiz istemine kar\u015f\u0131 T\u00fcrk mahkemesine itiraz etmemi\u015f olmas\u0131 gereklidir.<\/span><\/p>

C.\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span><\/span><\/b>Tan\u0131ma ve Tenfiz Davalar\u0131nda Yarg\u0131lama Usul\u00fc<\/span><\/b><\/p>

Tan\u0131ma ve tenfiz davalar\u0131 basit yarg\u0131lama usul\u00fcne g\u00f6re g\u00f6r\u00fclecektir (M\u00d6HUK madde 55\/1).<\/span><\/p>

D.\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span><\/span><\/b>Tan\u0131ma ve Tenfiz Davalar\u0131nda Taraflar<\/span><\/b><\/p>

M\u00d6HUK’un 52. maddesine g\u00f6re yabanc\u0131 bir mahkeme karar\u0131n\u0131n tenfiz edilmesinde hukuki yarar\u0131 bulunan herkes tenfiz isteminde bulunabilir. Maddenin lafz\u0131nda her ne kadar sadece tenfiz kelimesini kullanm\u0131\u015f olunsa da, bu h\u00fckm\u00fcn yabanc\u0131 mahkeme kararlar\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131\u00a0 talebinde de uygulanaca\u011f\u0131 kabul edilmektedir.<\/span><\/p>

Tenfiz istemi dilek\u00e7e ile olur. Dilek\u00e7ede a\u015fa\u011f\u0131daki hususlar yer al\u0131r (M\u00d6HUK madde 52):<\/span><\/p>

\u00b7\u00a0<\/span>Tenfiz isteyenle, kar\u015f\u0131 taraf\u0131n ve varsa kanuni temsilci ve vekillerinin ad, soyad ve adresleri<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

\u00b7\u00a0<\/span>Tenfiz konusu h\u00fckm\u00fcn hangi devlet mahkemesinden verilmi\u015f oldu\u011fu ve mahkemenin ad\u0131 ile ilam\u0131n tarih ve numaras\u0131 ve h\u00fckm\u00fcn \u00f6zeti<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

\u00b7\u00a0<\/span>Tenfiz, h\u00fckm\u00fcn bir k\u0131sm\u0131 hakk\u0131nda isteniyorsa bunun hangi k\u0131s\u0131m oldu\u011fu.<\/span><\/p>

Dava dilek\u00e7esinde bulanacak unsurlara ek olarak dava dilek\u00e7esine baz\u0131 belgeler eklenmelidir (M\u00d6HUK m. 53):<\/span><\/p>

\u00b7\u00a0<\/span>Yabanc\u0131 mahkeme ilam\u0131n\u0131n o \u00fclke makamlar\u0131nca usulen onanm\u0131\u015f asl\u0131 veya ilam\u0131 veren yarg\u0131 organ\u0131 taraf\u0131ndan onanm\u0131\u015f \u00f6rne\u011fi ve onanm\u0131\u015f terc\u00fcmesi<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

\u00b7 <\/span>\u0130lam\u0131n kesinle\u015fti\u011fini g\u00f6steren ve o \u00fclke makamlar\u0131nca usulen onanm\u0131\u015f yaz\u0131 veya belge ile onanm\u0131\u015f terc\u00fcmesi.<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

E.\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span><\/span><\/b>G\u00f6revli ve Yetkili Mahkeme<\/span><\/b><\/p>

Tenfiz kararlar\u0131 hakk\u0131nda g\u00f6revli mahkeme asliye mahkemesidir (M\u00d6HUK madde 51).\u00a0 M\u00d6HUK\u2019ta tan\u0131ma ve tenfiz talepleri i\u00e7in g\u00f6revli mahkemenin a\u00e7\u0131k\u00e7a asliye mahkemesi oldu\u011fu ifade edilerek, a\u00e7\u0131lacak davalarda i\u015f, ticaret, aile mahkemeleri gibi di\u011fer asliye mahkemelerinin de kendi alanlar\u0131na giren hususlarda g\u00f6revli olabilece\u011fi kabul edilmektedir.<\/span><\/p>

Tan\u0131ma ve tenfiz davas\u0131nda yetkili mahkeme M\u00d6HUK madde 51\/2\u2019de d\u00fczenlenmi\u015ftir. \u0130lgili \u00a0maddeye g\u00f6re bu kararlar kendisine kar\u015f\u0131 tenfiz istenen ki\u015finin T\u00fcrkiye\u2019deki yerle\u015fim yeri,\u00a0 yoksa sakin oldu\u011fu yer mahkemesinden, T\u00fcrkiye\u2019de yerle\u015fim yeri veya sakin oldu\u011fu bir yer mevcut de\u011filse Ankara, \u0130stanbul veya \u0130zmir mahkemelerinden birinden istenebilir.<\/span><\/p>

—-\u00a0<\/p>

Daha fazla bilgi ve sorular\u0131n\u0131z i\u00e7in:<\/span><\/p>

Av. Dr. Ata TORUN (ata.torun@hansu.av.tr<\/a>)<\/p>

https:\/\/hansu.av.tr\/<\/a><\/p>

-\u00a9 Hansu Hukuk B\u00fcrosu<\/p>

-Hansu Hukuk B\u00fcrosu Yerli ve Yabanc\u0131 m\u00fcvekkillerine \u00f6zellikle gayrimenkul, \u015firketler, vergi, enerji ve fikri m\u00fclkiyet hukuku alan\u0131nda hizmet veren bir avukatl\u0131k b\u00fcrosudur. Bu b\u00fclten T\u00fcrkiye\u2019 de hukuk alan\u0131ndaki geli\u015fmeleri payla\u015fmak amac\u0131yla haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00fclten hukuki bir g\u00f6r\u00fc\u015f veya y\u00f6nlendirme olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmemelidir. \u00d6zel sorular ve sorunlar bak\u0131m\u0131ndan hukuki dan\u0131\u015fman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc al\u0131nmal\u0131d\u0131r<\/p>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mahkeme kararlar\u0131 kural olarak sadece verildikleri \u00fclkede h\u00fck\u00fcm ve sonu\u00e7 do\u011fururlar. Yabanc\u0131 bir \u00fclkede verilmi\u015f olan mahkeme karar\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de h\u00fck\u00fcm ifade edebilmesi ve uygulanabilmesi i\u00e7in bu karar\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de tan\u0131nmas\u0131 ve tenfizi gerekmektedir. T\u00fcrk\u00a0 hukukunda\u00a0 tan\u0131ma ve tenfiz i\u00e7in aranan \u015fartlar 5718 say\u0131l\u0131 Milletleraras\u0131 \u00d6zel Hukuk ve Usul Hukuku Hakk\u0131nda Kanunun (\u201cM\u00d6HUK\u201d) 50-59. maddeleri aras\u0131nda d\u00fczenlenmi\u015ftir….<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4902,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[26,27],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hansu.av.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3328"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hansu.av.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hansu.av.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hansu.av.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hansu.av.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3328"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/hansu.av.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3328\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hansu.av.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4902"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hansu.av.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3328"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hansu.av.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3328"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hansu.av.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3328"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}